Opony mózgu – coś więcej niż amortyzator

Najczęściej to tak kojarzą nam się opony mózgowia. Być może za sprawą motoryzacji. Ale nie jest to ich jedyna funkcja. Jakie pełnią one role? Przybliży nam to ich budowa anatomiczna.

Wcielmy się na chwilę w rolę neurochirurga. Po zdjęciu warstwy tkanki miękkiej – skalpu, trafiamy od razu na kość czaszki. Rozcinamy jej trzy warstwy – blaszkę zewnętrzną, śródpoście i blaszkę wewnętrzną. Do tej ostatniej przylega ściśle warstwa okostnowa pierwszej, najbardziej popularnej opony – twardej (dura mater). Pomiędzy nią a kością ciemieniową leży tętnica oponowa środkowa. Zdarza się, że podczas urazu głowy naczynie to pęka, a w wolnej przestrzeni zaczyna się gromadzić krwiak nadtwardówkowy.

Drugą warstwą opony twardej jest blaszka oponowa. Zaraz pod nią rozpościera się inna, środkowa opona – pajęcza (arachnoidea). W przeciwieństwie do mocnej, zbitej opony twardej, pajęczynówka ma budowę, którą sugeruje jej nazwa. Delikatna sieć pozostawia dużo miejsca na liczne naczynia krwionośne zaopatrujące opony i mózg, biegnące w przestrzeni podpajęczynówkowej, czyli pomiędzy oponą pajęczą a oponą miękką (pia matter). Znajdują się w niej również ziarnistości Pacchioniego. Rozsiane wzdłuż zatok opony twardej i głównych żył mózgowia pełnią rolę filtrów przesączających płyn mózgowo rdzeniowy do krwiobiegu. Najgłębiej położona, różni się swoją powierzchnią od poprzedników. W przeciwieństwie do nich, bezpośrednio oblepia korę mózgu. Jej budowa jest zatem bardziej pofałdowana od poprzedników, za czym idzie, posiada znacznie większą powierzchnię.

Znając już telegraficzny skrót anatomiczny opon mózgowych możemy domyślić się kilku funkcji. Poza wspomnianą amortyzacją i ochroną mechaniczną, stanowią one rusztowanie dla naczyń krwionośnych i drobnych (ale ważnych!) struktur. Stwarzają też miejsce dla płynu mózgowo-rdzeniowego, zatem pośrednio dzielą się z nim jego właściwościami. Ale to już zupełnie inny temat.

Mam nadzieję, że jeszcze nie zasypiacie. Dolewka kawy i odjeżdżamy w nowy tydzień z piskiem opon mózgowych!

Maciej Duczyński

Podobne wpisy

Potrzebujesz pomocy specjalisty?

Pozwól nam pomóc sobie i swojemu ciału. Do zobaczenia!