Nerw kulszowy - trzy razy naj...

Pamiętam jak jeszcze na studiach licencjackich miałem przyjemność być na wystawie „The Human Body”, prezentującej piękno ludzkiego ciała poprzez specjalnie przygotowane preparaty. Pamiętam jak stojąc kilka minut przy jednym z eksponatów starałem się rozszyfrować nazwy i funkcje wszystkich struktur, które widziałem. Byłem zszokowany wielkością i przede wszystkim grubością nerwu kluszowego, który zajmował naprawdę spory obszar górnej części uda. Co prawda w pozycjach anatomicznych czytamy, że nerw ten może mieć szerokość aż 20 mm i grubość 5 mm, co czyni go dość sporym „sznurem” jednak dopiero zobaczenie go na żywo, daje pogląd na wielkość tej struktury.

Nerw kulszowy (n. ischiadicus) jest jedym z nerwów najniżej położonego splotu, czyli splotu krzyżowego. Jest największym, najdłuższym i najgrubszym nerwem nie tylko tego splotu, ale i całego ciała. Jest to nerw mieszany odpowiadający za ruchomość części mięśni kończyny dolnej jak i czucie prawie całej goleni i stopy. Ruchowo odpowiada za mięśnie tylnej grupy uda, goleń i stopę. Czuciowo zaś za całą goleń i stopę, nie licząc skóry goleni po stronie przednio-przyśrodkowej i przyśrodkowej części stopy.

Zrzut ekranu 2016-04-28 o 07.28.49
Nerw kulszowy, widok od tyłu. Essential Anatomy 5.

W skład włókien nerwu kulszowego wchodzą struktury nerwowe wychodzące na wysokości L4-L5 i S1-S3. Jest to zdecydowana większość włókien splotu krzyżowego. Sam nerw rozpoczyna się w miednicy mniejszej, w przestrzeni pomiędzy mięśniem gruszkowatym (piriformis) a mięśniem bliźniaczym górnym (gemelli superior). Oczywiście jest to najczęstszy scenariusz, chociaż są tego wyjątki. Z samej miednicy nerw kulszowy znajduje ujście poprzez otwór kulszowy większy (foramen ischiadicum majus), poniżej wcześniej wspomnianego mięśnia gruszkowatego. Następnie po opuszczeniu miednicy, kieruje się on niemal pionowo w dół do dołu podkolanowego. Nerw możemy podzielić na dwa odcinki: pośladkowy i udowy. Odcinek pośladkowy to obszar, który przykrywa mięsień pośladkowy wielki (gluteus maximus). W tej okolicy nerw można zlokalizować mniej więcej w połowie drogi pomiędzy krętarzem większym (trochanter major) a guzem kulszowym (tuber ischiadictu). W odcinku udowym nerw ten przebiega w tkance łącznej na tylnej powierzchni mięśnia przywodziciela wielkiego (adductor magnus), a następnie pomiędzy mięśniami grupy kulszowo-goleniowej. W miejscu gdzie mięśnie te się rozdzielają i mięsień dwugłowy uda biegnie bardziej bocznie w stronę głowy strzałki a mięsień półbłoniasty bardziej przyśrodkowo, nerw kulszowy również dzieli się na dwie części: nerw strzałkowy wspólny (peroneus communis), biegnący bocznie oraz nerw piszczelowy (nervus tibialis), biegnący przyśrodkowo. Obie struktury wstępują do dołu podkolanowego.

 

A teraz trochę praktycznego podejścia

Czy to niesamowite, że znając przebieg nego nerwu możemy pracować z nim co jest niezwykle pomocne u pacjentów skarżących się na objaw rwy kulszowej. Jeżeli chcesz popracoać z nerwem kulszowym musisz spełnić następujące punkty:

  1. Po pierwsze testem napięciowym i badaniem palpacyjnym sprawdź czy taka praca jest rzeczywiście potrzebna.
  2. Zacznij od pracy z dolnymi segmentami kręgosłupa lędźwiowego i kością krzyżową. Umiejętność pracy z powięzią piersiowo-ledźwiową, mięniem czworobocznym lędźwi, lędźwiowym większym będzie niezbędna.
  3. Oceń jakoś i ilość ruchu w stawie biodrowy, aby ocenić jakość rotatorów zewnętrznych w tym mięśnia gruszkowatego i bliźniaczego górnego.
  4. Praca z grupą kulszowo-goleniową, w tym przegrodą pomiędzy półbłoniastym i pólścięgnistym, a dwugłowym uda będzie nieoceniona.
  5. Nie zapomnij o pracy z dołem podkolanowym.
  6. Przyśrodkowa strona podudzia z nerwem piszczelowym i boczna z nerwem strzałkowym wspólnym to końcówka nerwu kulszowego, problem tam może dawać obajawy bólowe wyżej. Weź to pod uwagę.

 

Pozdrawiam,

Patryk Sobotka

Podobne wpisy

Potrzebujesz pomocy specjalisty?

Pozwól nam pomóc sobie i swojemu ciału. Do zobaczenia!